{"id":2745,"date":"2025-05-07T16:51:48","date_gmt":"2025-05-07T14:51:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/?p=2745"},"modified":"2025-05-12T15:44:03","modified_gmt":"2025-05-12T13:44:03","slug":"w-sluzbie-raf-u","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/w-sluzbie-raf-u\/","title":{"rendered":"W s\u0142u\u017cbie RAF-u"},"content":{"rendered":"\n

Wdzi\u0119czna pami\u0119\u0107 pokole\u0144<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W ostatni weekend kwietnia 2025 roku w Newark Air Museum, nieopodal miasteczka Newark, odby\u0142o si\u0119 wyj\u0105tkowe wydarzenie.  By\u0142o to spotkanie \u201eRodziny Dywizjonu 619\u201d i  \u201eRodziny ME846\u201d, czyli potomk\u00f3w brytyjskich \u017co\u0142nierzy Dywizjonu 619 Kr\u00f3lewskich Si\u0142 Powietrznych oraz cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi Lancastera ME846.  Spotkanie to by\u0142o kolejnym ju\u017c w serii historycznych wspomnie\u0144, kt\u00f3ra ma r\u00f3wnie\u017c polski w\u0105tek zwi\u0105zany z bohaterstwem naszych lotnik\u00f3w podczas Drugiej Wojny \u015awiatowej.<\/p>\n\n\n\n

Tegoroczny zjazd rozpocz\u0119\u0142a uroczysta kolacja w Hotelu Petwood, kt\u00f3ry przez kr\u00f3tki czas by\u0142 mes\u0105 oficersk\u0105 Dywizjonu 619. Nast\u0119pnego dnia odby\u0142o si\u0119 spotkanie w Newark Air Museum. By\u0142a to okazja do ponownego oddania ho\u0142du alianckim lotnikom, ale i zwiedzenia muzeum. Jest to wspania\u0142y obiekt dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w lotnictwa i historii, a przy tym jest przyjazny dla zwiedzaj\u0105cych rodzin, szk\u00f3\u0142, harcerstwa. Stamt\u0105d jest te\u017c blisko do cmentarza w Newark, gdzie spoczywa kilkuset polskich lotnik\u00f3w. Tu przez 50 lat le\u017ca\u0142 pochowany gen. W\u0142adys\u0142aw Sikorski, zanim jego cia\u0142o ekshumowano i przewieziono w 1993 roku do Polski. St\u0105d te\u017c w 2022 roku przewieziono do Warszawy prochy trzech prezydent\u00f3w RP na Uchod\u017astwie.<\/p>\n\n\n\n

Spotkanie w Newark Air Museum zosta\u0142o zainicjowane przez Jane Knox-Kiepur\u0119, kt\u00f3ra przed laty zacz\u0119\u0142a zadawa\u0107 swojemu ojcu pytania o jego losy wojenne.<\/p>\n\n\n\n

Ojciec Jane, Peter Edmund Knox, Australijczyk, kt\u00f3ry podczas II wojny \u015bwiatowej walczy\u0142 w lotnictwie brytyjskim, ledwo uszed\u0142 z \u017cyciem, gdy s\u0142u\u017c\u0105c w Dywizjonie 619, jego Lancaster 1-ME846 zosta\u0142 trafiony nad terenem Belgii w najkr\u00f3tsz\u0105 noc roku, z 21 na 22 czerwca 1944. Pilot Mark Anthony Hamilton Davis dok\u0142ada\u0142 wszelkich wysi\u0142k\u00f3w, by pomy\u015blnie odby\u0107 powierzon\u0105 im misj\u0119, jednak nad terytorium Belgii zostali trafieni najprawdopodobniej z przelatuj\u0105cego ni\u017cej Messerschmitta 110. Skrzyd\u0142a stan\u0119\u0142y w p\u0142omieniach. Pilot zarz\u0105dzi\u0142 ewakuacj\u0119. Czterem cz\u0142onkom za\u0142ogi uda\u0142o si\u0119 wyskoczy\u0107 ze spadochronami. Pilot robi\u0142 wszystko, by utrzyma\u0107 stabilny lot, sam maj\u0105c zapewne \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jemu samemu nie uda si\u0119 uj\u015b\u0107 z \u017cyciem. Zgin\u0105\u0142, a jego szcz\u0105tk\u00f3w dot\u0105d nie uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107. W katastrofie ponios\u0142o \u015bmier\u0107 r\u00f3wnie\u017c dw\u00f3ch strzelc\u00f3w. Samolot eksplodowa\u0142 jeszcze w powietrzu.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Jane i Marjan Kiepurowie przy wystawie po\u015bwi\u0119conej polskim dywizjonom 300 i 301 w Newark Air Museum<\/p>\n\n\n\n

Rodziny dywizjonu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jane u\u015bwiadomi\u0142a sobie, \u017ce swoje \u017cycie, jaki i jej siedmiorga rodze\u0144stwa, po\u015brednio zawdzi\u0119cza najwi\u0119kszemu po\u015bwi\u0119ceniu pilota za\u0142ogi Lancastera 1-ME846. Ocaleli lotnicy podkre\u015blali, jak wielkie znaczenie mia\u0142o w ich szcz\u0119\u015bliwej ucieczce to, \u017ce kapitan Davis mo\u017cliwie d\u0142ugo utrzymywa\u0142 samolot w r\u00f3wnowadze. C\u00f3rka Petera Knoxa postanowi\u0142a znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na udokumentowanie tych zdarze\u0144 i utrwalenie pami\u0119ci o bohaterstwie ca\u0142ej za\u0142ogi.<\/p>\n\n\n\n

Swoje wysi\u0142ki poprowadzi\u0142a Jane wielotorowo. Chodzi\u0142o o nawi\u0105zanie kontaktu z potomkami ocala\u0142ych z za\u0142ogi lotnik\u00f3w, o dotarcie do wszelkich istniej\u0105cych informacji o katastrofie, o odnalezienie jej miejsca i o dotarcie do rodzin Belg\u00f3w, kt\u00f3rzy z nara\u017ceniem \u017cycia udzielili schronienia jej ojcu, gdy bezpiecznie zeskoczy\u0142 ze spadochronem. Pozosta\u0142a tr\u00f3jka skoczk\u00f3w zosta\u0142a przechwycona przez Niemc\u00f3w i odes\u0142ana do stalagu Luft III w \u017baganiu.<\/p>\n\n\n\n

Jane d\u0105\u017cy\u0142a tak\u017ce do utrwalenia pami\u0119ci o bohaterstwie za\u0142ogi, kt\u00f3ra wcze\u015bniej przeprowadzi\u0142a siedem pomy\u015blnych misji, oraz o wielkiej odwadze belgijskiej ludno\u015bci cywilnej, kt\u00f3ra pomaga\u0142a ocala\u0142ym z katastrofy.<\/p>\n\n\n\n

Przy nieustaj\u0105cym wsparciu swego m\u0119\u017ca Marjana Kiepury, syna s\u0142ynnej pary \u015bpiewak\u00f3w Marty Eggerth i Jana Kiepury, przez ostatnie kilkana\u015bcie lat uda\u0142o si\u0119 Jane osi\u0105gn\u0105\u0107 naprawd\u0119 wiele. Po pierwsze uformowa\u0142a si\u0119 \u201eRodzina ME846\u201d, kt\u00f3ra do\u0142\u0105czy\u0142a do istniej\u0105cej ju\u017c od dekad \u201eRodziny Dywizjonu 619\u201d. Poza tym, Jane wraz z Marjanem doprowadzi\u0142a do wizyty przedstawicieli tej grupy w Postel, w Belgii. Dosz\u0142o tam do spotkania z miejscow\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105, wzniesienia pomnika jej bohaterskim przedstawicielom z czas\u00f3w II wojny, a nawet do odnalezienia szcz\u0105tk\u00f3w samolotu, kt\u00f3re mo\u017cna dzi\u015b ogl\u0105da\u0107 w specjalnej gablocie w Newark Air Museum.<\/p>\n\n\n\n

Muzeum to sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym miejscem dla grona kultywuj\u0105cego pami\u0119\u0107 o Dywizjonie 619. Podczas II wojny, na tym terenie by\u0142a dawna baza RAF Winthorpe, gdzie szkolili si\u0119 lotnicy tego dywizjonu, ale r\u00f3wnie\u017c polskie Dywizjony 300 i 301. Pami\u0119\u0107 o polskich lotnikach jest tu r\u00f3wnie mocno kultywowana. O jak najlepsze upami\u0119tnienie zgromadzonych w dzisiejszym muzeum dokument\u00f3w, zdj\u0119\u0107, artefakt\u00f3w dba z wielk\u0105 trosk\u0105 Howard Heeley. Jest on sekretarzem i powiernikiem tego muzeum i, gdy tylko to mo\u017cliwe, uczestniczy w spotkaniach \u201eRodziny ME846\u201d i \u201eRodziny Dywizjonu 619\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Dla m\u0119\u017ca Jane, Marjana Kiepury, kt\u00f3ry jest pianist\u0105 i popularyzatorem muzyki Chopina, te spotkania maj\u0105 te\u017c osobisty wymiar, jako \u017ce jego ojciec, Jan Kiepura by\u0142 blisko polskich lotnik\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej i dochodami ze swych koncert\u00f3w wspiera\u0142 liczne cele alianckie. Do historii przejdzie zdj\u0119cie, na kt\u00f3rym widnieje on wraz ze sw\u0105 \u017con\u0105 Mart\u0105 Eggerth w otoczeniu lotnik\u00f3w z Dywizjonu 303. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 na Zachodzie, wspieraj\u0105ca aliancki wysi\u0142ek wojenny, zas\u0142uguje na r\u00f3wnie trwa\u0142y zapis w dziejach Polski, jak jego kariera wokalna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Odznaczenia E. Wojana z Dywizjonu 301 w Newark Air Museum<\/p>\n\n\n\n

Ogr\u00f3d Pami\u0119ci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na specjaln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje Ogr\u00f3d Pami\u0119ci znajduj\u0105cy si\u0119 na terenie wspomnianego muzeum. W pa\u017adzierniku 2008 roku, z inicjatywy Jane i Marjana Kiepur\u00f3w, zasadzono tu trzy drzewa z pami\u0105tkowymi tablicami po\u015bwi\u0119conymi odpowiednio: lotnikom Dywizjonowi 619, za\u0142odze Lancastera 1-ME846 oraz polskiemu personelowi lotniczemu, dzia\u0142aj\u0105cemu podczas II wojny w bazie RAF Winthorpe. W tym wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Klubu Lotnik\u00f3w Polskich w Nottingham: prezes Kazimierz Jab\u0142o\u0144ski, wiceprezes i skarbnik Wanda Szuwalska, oraz cz\u0142onek zarz\u0105du Irena Ciecierska. O drzewa i tablice dbaj\u0105 wolontariusze: Jude i Nigel Bean. Mieszkaj\u0105cy w Ameryce Marjan i Jane w\u0142\u0105czaj\u0105 w sw\u00f3j ho\u0142d pami\u0119ci r\u00f3wnie\u017c ogromny i bohaterski wk\u0142ad ameryka\u0144skich lotnik\u00f3w z Si\u0142 Powietrznych Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli rami\u0119 w rami\u0119 z Brytyjczykami.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b te drzewa pami\u0119ci maj\u0105 ju\u017c okaza\u0142e rozmiary, o czym mogli si\u0119 przekona\u0107 przedstawiciele \u201eRodziny ME846\u201d i \u201eRodziny Dywizjonu 619\u201d w ostatni weekend kwietnia 2025 roku.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Legendarna polska waleczno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 \u201eRodzina ME846\u201d, kt\u00f3rej spritus movens<\/em> jest niezmiennie Jane Knox-Kiepura, osi\u0105gn\u0119\u0142a ju\u017c tak wiele i nie ustaje w d\u0105\u017ceniu do ustalania historycznych fakt\u00f3w i utrwalenia pami\u0119ci o heroizmie przodk\u00f3w. W my\u015bl powtarzanej przez nich s\u0142ynnej frazy \u201eWe will remember them\u201d, wci\u0105\u017c mierz\u0105 si\u0119 z wyzwaniami moralnej odpowiedzialno\u015bci i w\u0142\u0105czaj\u0105 w ni\u0105 kolejne pokolenia.<\/p>\n\n\n\n

W swej ksi\u0105\u017cce z 2014 roku \u201eRAF Winthorpe: the Story of an Airfield 1939-1959\u201d Colin Savill, powiernik Muzeum Lotnictwa w Newark, po\u015bwieci\u0142 obszerny rozdzia\u0142 polskim dywizjonom 300 i 301, w kt\u00f3rym przytoczy\u0142 s\u0142owa b\u0119d\u0105ce wspania\u0142ym ho\u0142dem dla ca\u0142ego polskiego personelu:<\/p>\n\n\n\n

\u201e… serdecznie i z dum\u0105 wspominamy polsk\u0105 za\u0142og\u0119 lotnicz\u0105 i naziemn\u0105, kt\u00f3ra walczy\u0142a tak dzielnie podczas wojny 1939-45. Ich odwaga i waleczno\u015b\u0107 sta\u0142y si\u0119 legendarne. Royal Air Force by\u0142 zaszczycony ich obecno\u015bci\u0105 oraz zainspirowany ich przyk\u0142adem i duchem optymizmu. Oddajemy ho\u0142d dzielnej grupie\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Naczelny Marsza\u0142ek Lotnictwa Sir John Grandy GCB, KBE, DSO.<\/p>\n\n\n\n

Agnieszka Oko\u0144ska<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wdzi\u0119czna pami\u0119\u0107 pokole\u0144 W ostatni weekend kwietnia 2025 roku w Newark Air Museum, nieopodal miasteczka Newark, odby\u0142o si\u0119 wyj\u0105tkowe wydarzenie.  By\u0142o to spotkanie \u201eRodziny Dywizjonu 619\u201d i  \u201eRodziny ME846\u201d, czyli potomk\u00f3w brytyjskich \u017co\u0142nierzy Dywizjonu 619 Kr\u00f3lewskich Si\u0142 Powietrznych oraz cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi Lancastera ME846.  Spotkanie to by\u0142o kolejnym ju\u017c w serii historycznych wspomnie\u0144, kt\u00f3ra ma r\u00f3wnie\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2746,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[110],"tags":[158,190,192,166,180,182,184,186,188],"class_list":["post-2745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news-pl","tag-agnieszka-okonska-pl","tag-dywizjon-619","tag-jane-kiepura","tag-marjan-kiepura-pl","tag-newark-air-museum","tag-polacy-w-uk","tag-polska-spolecznosc","tag-rodziny-dywizjonu-619","tag-rodziny-me846"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2745"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2757,"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2745\/revisions\/2757"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.empp.co.uk\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}